” ή παπάς παπάς… ή ψυχολόγος ψυχολόγος; “

Χανιά Παρών

” ή παπάς παπάς… ή ψυχολόγος ψυχολόγος; “

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται όλο και συχνότερα το
φαινόμενο άνθρωποι να συνδυάζουν περισσότερες από μία επαγγελματικές ή
λειτουργικές ιδιότητες. Από μόνο του αυτό δεν είναι ούτε παράνομο ούτε
κατακριτέο. Υπάρχουν όμως ορισμένα λειτουργήματα που, λόγω της ιδιαίτερης φύσης
τους, απαιτούν αυξημένη προσοχή ως προς τα όρια και τη δημόσια εικόνα τους. Η
ιεροσύνη είναι αναμφίβολα ένα από αυτά.

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο πνευματικός πατέρας δεν
ταυτίζεται με τον ψυχολόγο, τον κοινωνικό λειτουργό, τον σύμβουλο ψυχικής
υγείας ή τον life coach. Η αποστολή του είναι διαφορετική. Η πνευματική
καθοδήγηση αποτελεί μέρος της ποιμαντικής διακονίας της Εκκλησίας και αποβλέπει
στη θεραπεία του ανθρώπου μέσα από τη μετάνοια, τη μυστηριακή ζωή και τη χάρη
του Θεού.

Από την άλλη πλευρά, οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας
και οι κοινωνικοί λειτουργοί επιτελούν επίσης ένα ιδιαίτερα σημαντικό έργο,
βασισμένο στην επιστήμη, στην επαγγελματική δεοντολογία και σε συγκεκριμένους
κανόνες άσκησης του επαγγέλματος. Οι δύο αποστολές δεν είναι ανταγωνιστικές·
είναι όμως διαφορετικές.

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι ένας κληρικός μπορεί,
εφόσον το επιτρέπουν η εκκλησιαστική και η πολιτειακή νομοθεσία, να ασκεί και
δεύτερο επάγγελμα. Το ζήτημα που γεννάται δεν είναι πρωτίστως νομικό αλλά δεοντολογικό
και ποιμαντικό.

Όταν το ίδιο πρόσωπο ασκεί ταυτόχρονα την πνευματική
πατρότητα και ένα επάγγελμα συμβουλευτικής ή ψυχικής υγείας, είναι εύλογο να
τίθεται το ερώτημα αν απαιτούνται ιδιαίτερες ασφαλιστικές δικλίδες ώστε να
διασφαλίζεται ότι οι δύο ρόλοι παραμένουν απολύτως διακριτοί. Το ερώτημα αυτό
δεν προϋποθέτει ότι υπάρχει κατάχρηση, ούτε υπονοεί ότι κάποιος ενεργεί
παράνομα ή αντιδεοντολογικά. Αφορά αποκλειστικά την ανάγκη διαφύλαξης της
εμπιστοσύνης που χαρακτηρίζει και τις δύο σχέσεις.

Η Ορθόδοξη Παράδοση καλεί τον ποιμένα όχι μόνο να
ενεργεί με καθαρή συνείδηση, αλλά και να αποφεύγει καταστάσεις που μπορούν
εύλογα να δημιουργήσουν σκανδαλισμό ή σύγχυση. Ο Απόστολος Παύλος προτρέπει:
«Προνοούμε καλά όχι μόνο ενώπιον Κυρίου αλλά και ενώπιον ανθρώπων» (Β΄ Κορ.
8,21). Η αρχή αυτή υπενθυμίζει ότι η δημόσια εικόνα ενός λειτουργήματος έχει
σημασία, ιδίως όταν αυτό βασίζεται στην εμπιστοσύνη.

Ας θέσουμε, λοιπόν, έναν γενικό προβληματισμό. Αν
κάποιος γνωρίσει πρώτα έναν επαγγελματία σύμβουλο και αργότερα επιλέξει να τον
εμπιστευθεί και πνευματικά, πιθανόν να μη δημιουργείται ιδιαίτερη δυσκολία. Τι
συμβαίνει όμως όταν η πορεία είναι αντίστροφη; Όταν η πρώτη σχέση είναι
ποιμαντική και στη συνέχεια αναπτύσσεται και επαγγελματική σχέση; Αποτελεί αυτό
ένα θέμα που αξίζει να απασχολήσει την εκκλησιαστική και επιστημονική
κοινότητα;

Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί με συνθήματα ούτε με
προσωπικές αντιπαραθέσεις. Χρειάζεται νηφαλιότητα, θεολογική σκέψη και σεβασμός
τόσο στην αποστολή της Εκκλησίας όσο και στην αξία των επαγγελμάτων της ψυχικής
υγείας.

Ίσως τελικά το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι ποιος
έχει δίκιο σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά αν η συνύπαρξη αυτών των δύο
ρόλων απαιτεί σαφέστερα όρια, ώστε να προστατεύεται τόσο η αξιοπιστία της
ποιμαντικής διακονίας όσο και η εμπιστοσύνη των ανθρώπων που αναζητούν βοήθεια.

Το ερώτημα παραμένει ανοικτό.

ή παπάς παπάς… ή ψυχολόγος ψυχολόγος;

 Η
Χώρα αντιμετωπίζει λογοκρισία στα κοινωνικά δίκτυα.

Πηγή:
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1049619567413315&set=a.200705502304730