Ερώτηση Νικ. Παπαδόπουλου: Ποινικοποιείται η Ορθόδοξη λατρεία στην Ελλάδα με την εφαρμογή του Ν. 5224/2025;

Το πρώτο περιστατικό σημειώθηκε στην Ήπειρο και προβλήθηκε από μεγάλα ειδησεογραφικά μέσα1, συνοδευόμενη από φωτογραφία της «Γενικής Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Ηπείρου, Υποδιεύθυνση Δίωξης & Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ιωαννίνων»! Φωτογραφία κατασχεμένων ιερών εκκλησιαστικών σκευών, μεταξύ των οποίων το κατασχεμένο Άγιο Δισκοπότηρο και το Ιερό Ευαγγέλιο… Είναι φανερή η προσπάθεια επικοινωνιακής αξιοποίησης της αστυνομικής επιχείρησης.

Το δεύτερο περιστατικό αφορά την περίπτωση ενός γνωστού ορθοδόξου ιερέως, του Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου π. Αγγέλου Αγγελακόπουλου, ο οποίος συνελήφθη με αστυνομική επιχείρηση μέσα στην οικία του, σε ένα μικρό διαμέρισμα στον Πειραιά. Σύμφωνα με δημόσια καταγγελία του ιερέως, παρέμεινε κρατούμενος στο Αστ. Τμήμα Δημοτικού Θεάτρου Πειραιώς στον 3ο όροφο, καθισμένος σε περιορισμό σε μια παλαιά σχισμένη και ασταθή καρέκλα από το πρωί της Κυριακής 07 Ιουνίου μέχρι την Δευτέρα 08 Ιουνίου 2026, χωρίς να του δοθεί φαγητό ή νερό επί τουλάχιστον ένα 12ωρο, «διότι δὲν ἤταν καταγεγραμμένος στὴ λίστα τῶν κρατουμένων, γιὰ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσουν μερίδα φαγητοῦ» (από συγκυρία είχε 5 € πάνω του και έτσι μπόρεσε να δώσει χρήματα για να του φέρουν κάτι). Πέρα από την απάνθρωπη μεταχείριση ενός ιερέως του Υψίστου, τίθεται το ζήτημα της εμπλοκής της Ελληνικής Αστυνομίας σε μια υπόθεση, που συνδέεται με εκκλησιαστικές διαφορές, ζητήματα πίστεως και διακοπής μνημόνευσης Επισκόπου.

Το τρίτο περιστατικό αφορά πολύτεκνο, ευλαβή ιερέα, τον Αιδεσιμολογιώτατο Πρεσβύτερο π. Παύλο Καλλίκα στο Μηλοχώρι (ένα μικρό χωριό στην Πτολεμαΐδα). Στις 21 Ιουλίου 2026 αστυνομικές δυνάμεις εισέβαλαν στην κατοικία του, ένα μικρό σπίτι δύο υπνοδωματίων, όπου ζει με την πρεσβυτέρα και τα πέντε παιδιά του. Τα τέσσερα από αυτά είναι μικρά παιδιά Δημοτικού. Τα παιδιά, που βρέθηκαν μπροστά σε όλη τη διάρκεια της αστυνομικής επιχείρησης, τρομοκρατήθηκαν και, σύμφωνα με τις καταγγελίες3, είδαν πάνοπλους αστυνομικούς με όπλα και χειροπέδες. Ο πατέρας τους, ένας κατά κοινή ομολογία σεμνός, ταπεινός και ευλαβής ιερέας, όπως πληροφορήθηκα, συνελήφθη και οδηγήθηκε αρχικά στο Αστυνομικό Τμήμα Πτολεμαΐδας και στη συνέχεια στην Εισαγγελία Κοζάνης σε μια ταλαιπωρία, που κράτησε πάνω από 6 ώρες.

Μάλιστα, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, είχε προηγηθεί και άλλη αντίστοιχη αστυνομική επιχείρηση στο ίδιο σπίτι, την Κυριακή 24 Μαΐου 2026, με τη συμμετοχή πολυάριθμων αστυνομικών δυνάμεων (σε δημοσιεύματα αναφέρονται «10 οχήματα της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, ασφαλίτες, μαυροφορεμένοι ΟΠΚΕ, διοικητές από Πτολεμαΐδα και Κοζάνη»4, για να εισβάλουν σε ένα φτωχικό σπιτάκι). Επισημαίνεται ότι και οι δύο κληρικοί, ο π. Παύλος και ο π. Άγγελος, είναι κανονικοί ιερείς, δεν έχουν καθαιρεθεί, ούτε έχουν τιμωρηθεί εκκλησιαστικά.

Η εικόνα είναι βαριά. Ένας πολύτεκνος ιερέας. Πέντε παιδιά. Μια αστυνομική επιχείρηση μέσα στο σπίτι τους. Ένας πατέρας, που συλλαμβάνεται και οδηγείταιν κρατούμενος, επειδή μέσα στην οικία του είχε ένα μικρό εκκλησάκι. Και όλα αυτά σε μια υπόθεση, που, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, συνδέεται με τη λειτουργία ιδιωτικού χώρου λατρείας και με την επιλογή του κληρικού να διακόψει τη μνημόνευση του Επισκόπου του.

Ουδέποτε διαβάσαμε ή είδαμε φωτογραφίες «Περιφερειακών Αστυνομικών Διευθύνσεων» από αντίστοιχες εισβολές της ΕΛ.ΑΣ. σε τζαμιά. Δεν μπορεί να θεωρείται αδίκημα η ύπαρξη ενός μικρού παρεκκλησίου και να συλλαμβάνεται ο ιδιοκτήτης του, να σέρνεται στα αστυνομικά τμήματα και να σχηματίζονται σωρηδόν δικογραφίες ενώ στην Ελλάδα λειτουργούν εκατοντάδες παράνομα τζαμιά όπου προσέρχονται και πρόσωπα που ενδεχομένως βρίσκονται παράνομα στη χώρα μας με ότι κινδύνους αυτό συνεπάγεται για την εθνική και τη δημόσια ασφάλεια.

Στην περίπτωση του π. Αγγέλου στον Πειραιά, σύμφωνα με τις καταγγελίες, υπήρξε κατάσχεση ιερών αντικειμένων, όπως το Ιερό Ευαγγέλιο, το Άγιο Ποτήριο, το θυμιατό κλπ. Πρόκειται για ιερά σκεύη, άμεσα συνδεδεμένα με την ιεροσύνη. Δεν είναι κοινά αντικείμενα. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται από την ΕΛ.ΑΣ. ως εγκληματικά όργανα και στοιχεία. Ιερά σκεύη μπορεί να βρίσκονται στην κατοχή κληρικών ή ακόμη και σε ιδιωτικούς χώρουςως κειμήλια ή για λόγους που συνδέονται με την εκκλησιαστική ζωή.

Εάν πράγματι κατασχέθηκαν τα ανωτέρω ιερά σκεύη, όπως επίσημα καταγγέλλει ο ιερέας, τότε απαιτείται σαφής απάντηση για το ποιός έδωσε την εντολή. Απαιτείται επίσης απάντηση για το εάν οι αστυνομικοί άγγιξαν και μάλιστα επανειλημμένα (για να κατάσχουν και να φωτογραφίσουν) τα πιο ιερά λειτουργικά σκεύη και ειδικά το Άγιο Δισκοπότηρο, παρά τις επισημάνσεις του κληρικού για την ιερότητά τους και την απαγόρευση άγγιξής τους από λαϊκούς.

Η Πολιτεία οφείλει να δείχνει σεβασμό στα ιερά αντικείμενα της Ορθόδοξης Εκκλησίας –αλλά και κάθε θρησκείας- και να μην τα μετατρέπει σε αντικείμενα αστυνομικής επίδειξης ή δημοσιότητας. Θυμόμαστε όλοι το είχε γίνει κάποτε στην Αθήνα όταν κυκλοφόρησε η φήμη ότι κάποιος αστυνομικός έσκισε σελίδες από το κοράνι …

Επιπλέον, το μισθωμένο διαμέρισμα των 70 τμ του ιερέως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί χώρο δημόσιας λατρείας και όπως εξηγεί ο ιερέας : «…δέν ἐμπίπτω στόν ἀσαφή, προβληματικό, ἀντισυνταγματικό καί ἀσύμβατο μέ τά εὐρωπαϊκά νομικά δεδομένα Ν.5224/2025. Δέν ἔπηξα σ’ αὐτό θυσιαστήριο, οὔτε δημιούργησα Ἱερό Ναό, οὔτε ἔπραξα κάτι παρ’ ἐνορίαν. Ὁ χώρος στό σπίτι μου εἶναι ἕνας μή ἐγκαινιασμένος χώρος καί συνεπῶς δέν θεωρεῖται Ἱερός Ναός.

Δεν είναι δυνατόν στην ελεύθερα Ελλάδα να ποινικοποιούνται τα ορθόδοξα παρεκκλήσια ή βεβηλώνονται τα Ιερά σκεύη και να συλλαμβάνονται και να σχηματίζονται δικογραφίες σε ορθοδόξους ιερείς. Δεν ζούμε στην κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση που το κράτος αναγνώριζε μόνον την «ζώσα εκκλησία» του Σεργίου και καταδίωκε και φυλάκιζε στα γκουλάγκ τους ορθοδόξους ιερείς.

Το ζήτημα, όμως, δεν σταματά στα συγκεκριμένα περιστατικά. Η περίπτωση του π. Αγγέλου στον Πειραιά ανέδειξε ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα : τη σχέση του Ν. 5224/2025 με το Σύνταγμα, τους Ιερούς Κανόνες, τη θρησκευτική ελευθερία και το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.

Ο Ν. 5224/2025 δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με τα ευρωπαϊκά και διεθνή νομικά δεδομένα. Ο νόμος επιβάλει περιορισμούς αποκλειστικά τους ιδιωτικούς χώρους λατρείας της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Έτσι δημιουργείται ζήτημα ισονομίας και άνισης μεταχείρισης σε σχέση με άλλες θρησκείες και ομολογίες.

Το ακόμη σοβαρότερο ζήτημα είναι η κρατική παρέμβαση στην ίδια την εκκλησιαστική ζωή. Το κοινό διακύβευμα είναι η χειραγώγηση της άσκησης των θρησκευτικών δικαιωμάτων από την εκάστοτε πολιτική εξουσία. Είναι ο καθορισμός των εσωτερικών ζητημάτων της εκκλησιαστικής ζωής από την εκάστοτε κυβέρνηση. Είναι ο καθορισμός, με αστικούς νόμους, του τρόπου με τον οποίο οι Ορθόδοξοι θα ασκούν τη λατρεία τους. Και τελικά είναι η παρέμβαση της πολιτικής εξουσίας στην Ορθόδοξη εκκλησιαστική ζωή.

Επιπλέον, το άρθρο 3 του Συντάγματος αναφέρεται στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία και στην τήρηση των Ιερών Αποστολικών και Συνοδικών Κανόνων και της Ιεράς Παράδοσης. Τί γίνεται, όμως, όταν ένας κληρικός διαπιστώνει ότι η εκκλησιαστική αρχή παραβιάζει αυτούς τους Ιερούς Κανόνες; Τί γίνεται, όταν ένας κληρικός, για λόγους πίστεως και συνειδήσεως, διακόπτει τη μνημόνευση του Επισκόπου του; Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας των τριών υποθέσεων.

Οι Ιεροί Κανόνες προβλέπουν τη δυνατότητα διακοπής μνημόνευσης (αποτείχιση) σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Ο 15ος Κανόνας της ΑΒ΄ Πρωτοδευτέρας Συνόδου, όχι μόνο δεν επιτρέπει την τιμωρία όσων διακόπτουν τη μνημόνευση, αλλά αντιθέτως επαινεί την διακοπή μνημόνευσης για λόγους πίστεως.

Με το ίδιο σκεπτικό, εάν η Πολιτεία αντιμετωπίζει ως παράνομη κάθε τέτοια πρακτική, θα μπορούσε να θεωρηθεί παράνομη ακόμη και η Λειτουργία του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου σε χώρο, που διαμόρφωσε σε ναό, και τον ονόμασε Αγία Αναστασία. Η ιστορία της Εκκλησίας είναι γεμάτη από περιπτώσεις, όπου η λατρευτική ζωή δεν περιορίστηκε στους τυπικά αναγνωρισμένους μεγάλους ναούς.

Δεν μπορεί, επομένως, να ταυτίζεται η δογματική ορθότητα με την εκάστοτε εκκλησιαστική διοίκηση. Η ίδια η ιστορία της Εκκλησίας αποδεικνύει ότι εκκλησιαστικές αρχές υπέπεσαν πολλές φορές σε αιρέσεις και πλάνες, και καθαιρέθηκαν και αναθεματίστηκαν από Οικουμενικές Συνόδους (π.χ. Μακεδόνιος, Νεστόριος, Σέργιος, Πύρρος, Παύλος, Πέτρος, Αναστάσιος, Κωνσταντίνος, Νικήτας, όλοι τους Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως).

Γι’ αυτό και οι Ιεροί Κανόνες, στους οποίους αναφέρεται το ίδιο το άρθρο 3 του Συντάγματος, προβλέπουν τί μπορεί να πράξει ο κληρικός και ο πιστός σε τέτοιες περιπτώσεις.

Η πράξη αυτή δεν αποτελεί σχίσμα, ούτε ίδρυση νέας Εκκλησίας. Πρόκειται για ζήτημα, που ανάγεται στην εκκλησιαστική τάξη, στην πίστη και στη συνείδηση του κληρικού και στη διαχρονική ορθόδοξη παράδοση αντιμετώπισης των αιρέσεων μέσα στην Εκκλησία.

Αυτό ακριβώς δεν προβλέπει ο Ν. 5224/2025. Δεν προβλέπει εξαίρεση για την περίπτωση, κατά την οποία ένας κληρικός διακόπτει τη μνημόνευση του Επισκόπου του, βάσει των Ιερών Κανόνων και για λόγους πίστεως και συνειδήσεως.

Έτσι δημιουργείται μια επικίνδυνη κατάσταση. Ο κληρικός μπορεί να βρεθεί μπροστά σε ένα δίλημμα: είτε να υποταχθεί σε μια εκκλησιαστική αρχή, που θεωρεί ότι παραβιάζει τους συνταγματικά κατοχυρωμένους Ιερούς Κανόνες, είτε να αντιμετωπίσει τις συνέπειες ενός κρατικού νόμου. Αυτό δεν αποτελεί πραγματική θρησκευτική ελευθερία. Αποτελεί κρατική παρέμβαση στην εκκλησιαστική ζωή, παραβίαση του συντάγματος και της θρησκευτικής ελευθερίας και λατρείας.

Παράλληλα, το άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) προστατεύει την ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας και την εκδήλωση της θρησκείας ατομικά ή συλλογικά, δημόσια ή ιδιωτικά, μέσω της λατρείας, της διδασκαλίας και της άσκησης των θρησκευτικών καθηκόντων. Οι περιορισμοί επιτρέπονται μόνο, όταν προβλέπονται από τον νόμο και είναι απολύτως αναγκαίοι σε μια δημοκρατική κοινωνία για συγκεκριμένους και θεμιτούς σκοπούς, όπως η προστασία της δημόσιας τάξης και ασφάλειας (κάτι που προφανώς δεν διακινδυνεύθηκε από τους προαναφερθέντες ταπεινούς και ευλαβείς ιερείς).

Η θρησκευτική ελευθερία δεν μπορεί να περιορίζεται αυθαίρετα. Δεν μπορεί η «πνευματική κρίση» μιας εκκλησιαστικής αρχής – ενός και μόνου προσώπου του Σελίδα 8 τοπικού επισκόπου- να μετατρέπεται σε απόλυτη εξουσία, χωρίς σαφή και αντικειμενικά κριτήρια, χωρίς διαφάνεια και χωρίς ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο, όπως συμβαίνει με τον Ν. 5224/2025. Υφίσταται σοβαρό ζήτημα παραβίασης των αρχών της ΕΣΔΑ. Παράλληλα, τίθενται ζητήματα σε σχέση με την απαγόρευση των διακρίσεων και την απαγόρευση της κατάχρησης δικαιώματος.

Η θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται επίσης από το άρθρο 18 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως ο Ν. 5224/2025 παραβιάζει ξεκάθαρα το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.

Και όμως, οι αστυνομικές αρχές φαίνεται να επικαλούνται με υπέρμετρο ζήλο το γράμμα του νόμου, με αστυνομικές επιχειρήσεις μέσα σε ιδιωτικές κατοικίες, με συλλήψεις κληρικών, και ακόμη και σε κατάσχεση-βεβήλωση ιερών αντικειμένων!

Δεν είναι δυνατόν να κινητοποιούνται πολυάριθμες αστυνομικές δυνάμεις, ακόμη και με συμμετοχή ειδικών μονάδων (αναφέρονται «μαυροφορεμένοι της ΟΠΚΕ»), διοικητών και εισαγγελικών αρχών, για την αντιμετώπιση ενός πολύτεκνου ιερέως μέσα σε ένα μικρό και φτωχικό σπίτι, παρουσία των ανήλικων παιδιών του. Αυτή δεν μπορεί να είναι η αποστολή της Ελληνικής Αστυνομίας.

1.Γιατί χρησιμοποιούνται αστυνομικές δυνάμεις σε περιπτώσεις που, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, έχουν στον πυρήνα τους εκκλησιαστικές διαφορές, ζητήματα πίστεως, Ιερούς Κανόνες και διακοπή μνημόνευσης Επισκόπων; Ποιά ακριβώς ήταν η νομική βάση των αστυνομικών επιχειρήσεων και συλλήψεων, όταν φανερά παραβιάζονται στοιχειώδη συνταγματικά και με ευρωπαϊκές και διεθνείς συνθήκες κατοχυρωμένα ανθρώπινα δικαιώματα;

4.Γιατί η Ελληνική Αστυνομία αντιμετωπίζει ως παράνομη πράξη την ύπαρξη ή τη λειτουργία ιδιωτικού χώρου λατρείας από κληρικό, που επικαλείται τους Ιερούς Κανόνες και τη θρησκευτική του συνείδηση; Πώς διακρίνεται νομικά ένας ιδιωτικός χώρος προσευχής και λατρευτικής ζωής από έναν χώρο δημόσιας λατρείας;

5.Με ποιόν τρόπο συμβιβάζεται η εφαρμογή του Ν. 5224/2025 με το άρθρο 3 και το άρθρο 13 του Συντάγματος, όταν οι ίδιοι οι Ιεροί Κανόνες, στους οποίους αναφέρεται Σελίδα 10 το άρθρο 3, προβλέπουν τη δυνατότητα διακοπής μνημόνευσης Επισκόπου, βάσει των Ιερών Κανόνων και για λόγους πίστεως και συνειδήσεως;

6.Έχουν αναζητηθεί η ποινική ευθύνη για τα αστυνομικά όργανα και τους επικεφαλείς τους, όταν με πρόσχημα τον (πρόδηλα αντισυνταγματικό) Ν. 5224/2025, διατάσσονται να παραβιάσουν το άρθρο 9 της ΕΣΔΑ και τις λοιπές διατάξεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου, που προστατεύουν τη θρησκευτική ελευθερία και λατρεία; Και ειδικότερα, είναι συμβατό με τη θρησκευτική ελευθερία να εξαρτάται η άσκηση της λατρείας από την έγκριση μιας εκκλησιαστικής αρχής (ενός και μόνο προσώπου, του οικείου μητροπολίτη), χωρίς να έχουν προσδιοριστεί σαφή, αντικειμενικά και ελέγξιμα κριτήρια;

7.Και τελικά, ποιός αποφασίζει, εάν ένας κληρικός, που διακόπτει τη μνημόνευση του Επισκόπου του, επικαλούμενος τους Ιερούς Κανόνες και τη θρησκευτική του συνείδηση, παραβιάζει τον νόμο; Η Ελληνική Αστυνομία; Ή η Εκκλησία; Και εάν πρόκειται για καθαρά εκκλησιαστικό και ιεροκανονικό ζήτημα, ποιός είναι ο λόγος, για τον οποίο κινητοποιείται ο κρατικός κατασταλτικός μηχανισμός;

1.Πόσες αντίστοιχες επιχειρήσεις της ΕΛ.ΑΣ, έχουν γίνει σε παράνομα τζαμιά, τα οποία είναι διάσπαρτα σε όλη την Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα (αναλυτικά : ημερομηνία, πόλη, διεύθυνση).

2.Υπήρξαν συλλήψεις θρησκευτικών λειτουργών του Ισλάμ στο παραπάνω διάστημα εξαιτίας της λειτουργίας παράνομων τζαμιών;

3.Πόσες περιπτώσεις επέμβασης της ΕΛ.ΑΣ. σημειώθηκαν για την παράνομη υπαίθρια λειτουργία ισλαμικών τελετών (σε δημόσιους χώρους, πλατείες κλπ), αλλά και περιπτώσεις, στις οποίες διαπιστώνονται περιστατικά ομαδικών αυτοτραυματισμών (αυτομαστιγώσεων με αιχμηρά όργανα, όπως μαχαίρια, μαστίγια) στα πλαίσια θρησκευτικών μωαμεθανικών τελετών (κυκλοφορεί πλήθος σχετικών βίντεο και δημοσιευμάτων από τους δρόμους του Πειραιά και της Αθήνας πχ εδώ6, εδώ7, εδώ8, εδώ9, εδώ10); Πόσα πρόσωπα συνελήφθησαν σε κάθε επιχείρηση;

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ