Η Αρχιεπισκοπή Καναδά, ο αιφνιδιασμός του Πατριάρχη και η εκκρεμότητα που λέγεται «Ευάγγελος»

Ανάλυση:Π-Α.Σ.Τζούμας 

Η εκλογή του νέου
Αρχιεπισκόπου Καναδά, του από Νέας Ιερσέης κ.Αποστόλου, δεν ααποτελεί απλώς μία
ακόμη αλλαγή σκυτάλης σε μία μεγάλη επαρχία του Οικουμενικού Θρόνου. 

Αποτελεί μία εκκλησιαστική εξέλιξη με βαθύ
διοικητικό- και πολιτικό-  αποτύπωμα, η οποία επιβεβαιώνει, για μία ακόμη
φορά, ποιος κρατά πραγματικά το τιμόνι των αποφάσεων στο Φανάρι. 

Ήταν μία κίνηση υψηλής εκκλησιαστικής
στρατηγικής, που επιβεβαιώνει αυτό που εδώ και 35 χρόνια αποτελεί κοινή
πεποίθηση, όχι μόνο στους διαδρόμους του Φαναρίου αλλά σε όλο τον εκκλησιαστικό
χώρο: όταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης αποφασίσει, η Ιερά Σύνοδος εκτελεί.

Και στο παρελθόν, οφείλουμε να
ομολογήσουμε ότι Επικρατούσε η ίδια κατάσταση,αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό. Η
Σύνοδος έθετε παλιά κάποιους φραγμούς. Τώρα το θέμα αυτό  έχει
τερματίσει.

Στο ρεπορτάζ που είχαμε αναρτήσει προ της
εκλογής του νέου Αρχιεπισκόπου Καναδά είχαμε αποκαλέσει την εκλογή αυτή
ως θρίλερ. 

Παράλληλα είχαμε  καταγράψει όλες τις
πιθανές περιπτώσεις υποψηφίων. 

Προετοιμάσαμε το
αναγνωστικό μας κοινό με την αναφορά της πληροφορίας  που είχαμε ότι ο
Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε στρέψει εξ αρχής το ενδιαφέρον του
προς δύο Μητροπολίτες της Αρχιεπισκοπής Αμερικής για τους ίδιους αλλά και για
διαφορετικούς λόγους για τον καθένα: για τον μέχρι σήμερα Μητροπολίτη Νέας
Ιερσέης Απόστολο και για τον Μητροπολίτη Σικάγου Ναθαναήλ. Και εκ των εξελίξεων
αποδείχτηκε  ότι δεν πέσαμε έξω.

Είχαμε επίσης αναφέρει και άλλα πρόσωπα
με δεσμούς προς την Αρχιεπισκοπή Καναδά, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν
 πιθανές υποψηφιότητες για τη θέση. 

Ωστόσο μέχρι την τελευταία στιγμή ο
Πατριάρχης  δεν άφησε να διαρρεύσει τίποτε. Ακόμη και αν κάπου
εκμυστηρεύτηκε τις προθέσεις του φρόντισε να δεσμεύσει τον συνομιλητή του με
όρκο σιωπής.Και τα κατάφερε.  Και όταν χθές – ανήμερα της Αγίας Μαρκέλλης
της Χιοπολίτιδος, άνοιξε τα χαρτιά του, αιφνιδίασε τους πάντες.

Με μία κίνηση
αριστοτεχνική, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πραγματικό coup de maître,
πρότεινε στην Αγία και Ιερά Σύνοδο του Θρόνου τον Μητροπολίτη Νέας Ιερσέης
Απόστολο. Και ο Απόστολος  εξελέγη παμψηφεί νέος Αρχιεπίσκοπος Καναδά,
διαδεχόμενος τον παραιτηθέντα  Σωτήριο.

Η παμψηφία της εκλογής δεν προκαλεί πλέον
εντύπωση. Αντίθετα, ενισχύει αυτό που προείπαμε: ότι στις κορυφαίες επιλογές
του Οικουμενικού Θρόνου η βούληση του Πατριάρχη αποτελεί τον καθοριστικό
παράγοντα και η Ιερά Σύνοδος απλώς επικυρώνει την ήδη διαμορφωμένη και ληφθείσα
από τον ίδιο   απόφαση.

Η εξέλιξη αυτή, όμως, επαναφέρει στο
προσκήνιο κάποιες απορίες οι οποίες διαμορφώνουν σειρά ερωτημάτων  που
ελάχιστοι τολμούν να διατυπώσουν δημόσια. Όπως:

Όταν
όλες σχεδόν οι μεγάλες εκλογές εξελίσσονται ακριβώς όπως τις επιθυμεί ο
Πατριάρχης, τότε ποια είναι η πραγματική λειτουργία της συνοδικότητας;

Εάν
όλες οι κρίσιμες αποφάσεις καταλήγουν πάντοτε στην επιλογή του Ενός,
ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του συνοδικού θεσμού; 

Πόσο
ουσιαστικός είναι ο διάλογος μεταξύ των Συνοδικών Αρχιερέων και πόσο συλλογική
είναι τελικά η διαδικασία της εκλογής;

Επομένως
γιατί  να γίνονται εκλογές όταν πρόκειται ξεκάθαρα περί ενός διορισμού με
συνοδικό περιτύλιγμα;

Στην εκκλησιαστική
μας παράδοση γίνεται λόγος για εκλογές «εν Αγίω Πνεύματι». Η έκφραση αυτή
προϋποθέτει κοινή προσευχή, ελεύθερη κρίση και συνοδική ευθύνη.
Σημαίνει  ότι όλοι οι Συνοδικοί Αρχιερείς καλούνται να φωτιστούν και
να συνδιαμορφώσουν την τελική απόφαση.

Όταν, όμως, η έκβαση εμφανίζεται να
ταυτίζεται πάντοτε με την  επιθυμία ενός και μόνο προσώπου,του Αγίου Πρώτου,
είναι αναπόφευκτο να διατυπώνονται ερωτήματα για το κατά πόσο λειτουργεί στην
πράξη η συνοδικότητα ή αν αυτή περιορίζεται στην επικύρωση μιας προειλημμένης
απόφασης.

Η επιλογή πάντως, του από Νέας Ιερσέης
Αποστόλου μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Και  έχει, ασφαλώς, και
έντονη εκκλησιαστική σημειολογία.

Ο νέος Αρχιεπίσκοπος είχε εκλεγεί προ τριών
ετών και συγκεκριμένα στις 24 Ιουλίου 2023, Μητροπολίτης Νέας Ιερσέης,
διαδεχόμενος τον Μητροπολίτη Ευάγγελο, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του
υπό συνθήκες που προκάλεσαν τότε έντονες συζητήσεις και δεν έπαψαν ποτέ να
αποτελούν αντικείμενο προβληματισμού στους εκκλησιαστικούς κύκλους και να
αποτελούν μέχρι και  τώρα μια μελανή σελίδα της λαμπρής κατά τα άλλα
Πατριαρχίας Βαρθολομαίου. 

Και η απόφαση αυτή ήταν  στο ίδιο μήκος
κύματος με την λάθος απόφαση που είχε ληφθεί προ 22 ετών για τον Μακαριστό
Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, με την ακοινωνησία που του επεβλήθη. Ασφαλώς και όλο
αυτό γύρισε ως  μπούμερανγκ στους εμπνευστές της ιδέας. Ο ελληνικός
 λαός δεν πτοήθηκε από αυτό και αγάπησε ακόμη περισσότερο τον Χριστόδουλο
και δεν έχανε ευκαιρία να του το δείχνει, με κάθε τρόπο. 

Η εκλογή της δια
προαγωγής μετάθεσης του Αποστόλου στην ακμάζουσα Αρχιεπισκοπή Καναδά,
οφείλεται σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουμε στο  ότι  ο
Πατριάρχης βασίστηκε πέρα και πάνω από όλα, στα προσόντα του Αποστόλου( είδε με
πόσο εξαιρετικό τρόπο διοικούσε  την Μητρόπολη που του ανέθεσε  η
Εκκλησία και πόσο θεσμικά αντιμετώπιζε τις παγίδες που του έβαζαν). Επίσης ένας
ακόμη παράγοντας που υπήρξε καταλυτικός στο να πάρει αυτή την απόφαση ήταν ότι
γνώριζε από πρώτο χέρι   για τις δυσκολίες  συνεργασίας που υπήρχε
  μεταξύ του  Αποστόλου και του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου.

Εάν αυτό ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, τότε η μετάθεση του Αποστόλου στον Καναδά θα
 λειτουργήσει  αναμφίβολα ως αποσυμπίεση του κλίματος στην
Αρχιεπισκοπή Αμερικής. 

Η μετακίνησή του έξω από τη ζώνη
ευθύνης του Ελπιδοφόρου αφαιρεί έναν ισχυρό πόλο ο οποίος λειτουργούσε
 αυτόνομα και ενοχλητικά προς τις θελήσεις και τις εντολές του «μαέστρου»
της ορχήστρας και ταυτόχρονα με την κίνηση αυτή  δημιουργείται ένας
νέος,εξίσου ισχυρός πόλος στον γειτονικό Καναδά.

Ο Απόστολος
απερίσπαστος πλέον  και χωρίς παρεμβάσεις άνωθεν αλλά και χωρίς
 διαβολές από τα περιβάλλοντα της Νέας Υόρκης θα επιδοθεί στο έργο του και
θα αποδείξει στο έπακρον  ποιος είναι. 

Την ίδια στιγμή, ο Πατριάρχης αποκτά στον
 Καναδά έναν ακόμη ισχυρό Αρχιεπίσκοπο, με αυξημένο πλέον εκκλησιαστικό
κύρος, δημιουργώντας έναν νέο πόλο επιρροής στη Βόρεια Αμερική. 

Πρόκειται για μία κίνηση που δείχνει ότι ο
Βαρθολομαίος παρά τα χρόνια του, εξακολουθεί να σκέπτεται στρατηγικά και με
 αρκετές κινήσεις μπροστά- έτη φωτός! 

Οι φήμες που ήθελαν  τον Ελπιδοφόρο να
πρωτοστατεί στις παρεμβάσεις και  παρακλήσεις του προς τον Πατριάρχη
για να πάρει τον Απόστολο από την Αρχιεπισκοπή Αμερικής- έστω και δια της
προαγωγής σε Αρχιεπίσκοπο –  δεν ευσταθούν. Για άλλο πρόσωπο ζήτησε
 ο Ελπιδοφόρος από τον Πατριάρχη να προωθήσει  για τη θέση αυτή και ο
πανέξυπνος Ιμβριώτης χωρίς καμία δέσμευση  του απάντησε: το ακούω!

Εάν, επιβεβαιωθούν
στη συνέχεια οι πληροφορίες που φέρουν τον Επίσκοπο Ναζιανζού Αθηναγόρα- Βοηθό
του Αρχιεπισκόπου Ελπιδοφόρου-  ως επόμενο Μητροπολίτη Νέας Ιερσέης, τότε
ο σχεδιασμός γίνεται ακόμη πιο ευδιάκριτος και για μία ακόμη φορά ο Πατριάρχης
διδάσκει πατριαρχικό management.

Εάν επαληθευτεί το σενάριο αυτό,
 η Νέα Ιερσέη θα περάσει  σε έναν Ιεράρχη που εκτιμάται ότι θα
συνεργαστεί αρμονικά με τον Αρχιεπίσκοπο Ελπιδοφόρο, σε μία περίοδο κατά την οποία
πιθανόν να επανέλθουν οι συζητήσεις για τη διοικητική φυσιογνωμία της
Μητρόπολης Νέας Ιερέης.

Ας μην ξεχνάμε το σχέδιο
 απορρόφησης της Μητρόπολης Νέας Ιερσέης  από την Αρχιεπισκοπή. Αυτό
άλλωστε  ήταν το αρχικό σχέδιο του Ελπιδοφόρου όταν εκδιώχθηκε ο Ευάγγελος
αλλά  το  ματαίωσε ο Πατριάρχης με την εκλογή του Αποστόλου σε Νέας
Ιερσέης και όπως διαπιστώσαμε  εξελίχθηκε σε ισχυρό και έξυπνο αντίπαλο
του Ελπιδοφόρου, τον οποίο αντιμετώπιζε  με διοικητική επάρκεια και
στοιχεία και αποδείξεις σε θεσμικό επίπεδο και όχι φλυαρώντας σε συνεντεύξεις
και με  δήθεν διαρροές.

Και αυτό το
μοντέλο διοίκησης που ανέπτυξε ο Απόστολος κέρδισε τον Πατριάρχη. και προφανώς
αυτό τον ενίσχυσε στην απόφασή του να τον αναβαθμίσει δημιουργώντας έτσι πάγκο
αναμονής, δια παν ενδεχόμενο. Μείζω τούτων όψει. 

Μπροστά,ωστόσο,  σε όλα αυτά υπάρχει
 μία σκιά η οποία συνοδεύει  τις εξελίξεις.

Όσο εντυπωσιακές κι
αν είναι οι κινήσεις τακτικής, αυτή η σκιά, είτε ως αδικία,είτε ως
εκκρεμότητα εξακολουθεί να καλύπτει  τα γεγονότα και να  βαραίνει
το Φανάρι και προσωπικά τον Οικουμενικό Πατριάρχη.

Η εκκρεμότητα αυτή
έχει όνομα.

Λέγεται
Μητροπολίτης Σάρδεων Ευάγγελος.

Ο Μητροπολίτης Ευάγγελος υπήρξε, κατά κοινή
ομολογία, ένας από τους πλέον αφοσιωμένους εκφραστές της πατριαρχικής γραμμής
στην Αμερική.

Και σήμερα  παραμένει εκτός
ενεργού διακονίας, παρακολουθώντας από απόσταση τις εξελίξεις στη Μητρόπολη που
ο ίδιος οικοδόμησε από το μηδέν. Την οργάνωσε, την εξόπλισε με σύγχρονο
Επισκοπείο και διοικητικές υποδομές και της έδωσε δυναμική παρουσία και
οικονομική βάση. 

Και αντί για
ευχαριστώ εκδιώχτηκε άνευ λόγου και παραμένει μέχρι σήμερα στο περιθώριο και
παρακολουθεί , για δεύτερη φορά, τη Μητρόπολη που ο ίδιος ανέστησε να αποκτά
νέο Ποιμενάρχη χωρίς ο ίδιος να έχει μέχρι σήμερα δικαιωθεί ή έστω να έχει
δικαίωμα μίας δεύτερης επιλογής.  

Αυτό δεν αποτελεί
μόνο προσωπική δοκιμασία για τον ίδιο.

Αποτελεί και μία
ανοιχτή πληγή για το Πατριαρχείο.

Διότι η Εκκλησία δεν είναι μόνο θεσμοί και
διοικητικές αποφάσεις.

Είναι και η αίσθηση της δικαιοσύνης.

Είναι και η ηθική αποκατάσταση εκείνων που
αισθάνονται ότι αδικήθηκαν.

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι ο Πατριάρχης έχει
το κανονικό δικαίωμα να τοποθετεί και να μετακινεί Ιεράρχες.

Το ερώτημα είναι διαφορετικό.

Έχει έρθει, άραγε, η ώρα μιας γενναίας πράξης
αποκατάστασης  και εκκλησιαστικής δικαιοσύνης;

Είναι δίκαιο   ένας Ιεράρχης που υπηρέτησε επί
χρόνια με αφοσίωση τον Οικουμενικό Θρόνο να μένει στο περιθώριο, χωρίς καμία
ουσιαστική κίνηση αποκατάστασης ή αξιοποίησης;

Θα ήταν άραγε αδιανόητο να εξεταστεί σοβαρά η
επιστροφή του Μητροπολίτη Ευαγγέλου στη Μητρόπολη που ο ίδιος
οικοδόμησε;Εννοούμε στη Μητρόπολη Νέας Ιερσέης.

Μία τέτοια κίνηση
δεν θα ερμηνευόταν ως προσωπική ήττα του Πατριάρχη.

Αντιθέτως.

Θα αποτελούσε ίσως τη μεγαλύτερη απόδειξη
εσωτερικής δύναμης ενός ηγέτη που δεν φοβάται να διορθώσει μία κακή απόφαση,
εφόσον ο χρόνος που πέρασε απέδειξε ότι οι πληγές που δίχασαν έχουν θεραπευτεί
και δεν θα πρέπει να δημιουργηθούν  άλλα βαθύτερα τραύματα τα οποία θα
μείνουν εις το διηνεκές ως στίγματα στην ιστορία. 

Οι πραγματικά
μεγάλοι ηγέτες δεν κρίνονται από το αν κάνουν πάντοτε το αλάνθαστο.

Κρίνονται από το αν
διαθέτουν το θάρρος να θεραπεύσουν τις πληγές που δημιούργησαν κάποιες
βιαστικές αποφάσεις τους.

Μία τέτοια πρωτοβουλία θα ακουγόταν
εξαιρετικά θετικά όχι μόνο στην ομογένεια της Αμερικής αλλά σε ολόκληρη την
Ορθοδοξία.

Θα ενίσχυε την υστεροφημία του Οικουμενικού
Πατριάρχη Βαρθολομαίου ως ενός Προκαθημένου που, στο τέλος της διακονίας του,
επέλεξε τη συμφιλίωση, την επούλωση των πληγών ,αντί της εκκρεμότητας.

Παράλληλα, θα αφαιρούσε ένα χρόνιο σημείο
τριβής από την επόμενη ημέρα της Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Όποιος κι αν είναι ο
διάδοχος των σημερινών προσώπων, θα παραλάβει μία Εκκλησία λιγότερο
τραυματισμένη από παλαιές αντιπαραθέσεις.

Επιπρόσθετα θα άμβλυνε τις γωνίες που έχει
 δημιουργήσει με την αυταρχική συμπεριφορά του ο Ελπιδοφόρος ο οποίος για
να ελέγξει την Αρχιεπισκοπή  προέβη σε επιπόλαιες κινήσεις και αποφάσεις
παρασύροντας και τον Πατριάρχη. 

Διότι η ιστορία
έχει έναν δικό της, αυστηρό τρόπο να απονέμει δικαιοσύνη.

Δεν θυμάται μόνο
ποιος εξέλεξε ποιον.

Θυμάται και ποιος
αποκατέστησε εκείνον που πίστευε ότι είχε αδικηθεί.

Και πολλές φορές,
αυτή η δεύτερη απόφαση αποδεικνύεται πολύ σημαντικότερη από την πρώτη.

Η ιστορία θα
καταγράψει ασφαλώς την εκλογή του νέου Αρχιεπισκόπου Καναδά Αποστόλου ως μία
ακόμη επιτυχημένη κίνηση τακτικής του Οικουμενικού Πατριάρχη. Θα καταγράψει
όμως και το γεγονός ότι, πίσω από κάθε εντυπωσιακό αιφνιδιασμό, παραμένουν
ανοιχτές πληγές που ακόμη αναζητούν δικαίωση.

Η Χώρα αντιμετωπίζει
λογοκρισία στα κοινωνικά δίκτυα.

Πηγή: https://exapsalmos.gr/i-archiepiskopi-kanada-o-aifnidiasmos-tou-patriarchi-kai-i-ekkremotita-pou-legetaievangelos/