“Κε Αδραχτά….. άλλο ο Καζαντζάκης, άλλο η Ορθοδοξία!”

Χανιά Παρών

“Κε Αδραχτά….. άλλο ο Καζαντζάκης, άλλο η Ορθοδοξία!”

Ο Βασίλης Αδραχτάς χαρακτήρισε τον Νίκο Καζαντζάκη «κοσμο-Έλληνα». Δηλαδή έναν άνθρωπο που ξεπέρασε τα σύνορα της Ελλάδας και έγινε γνωστός σε όλο τον κόσμο. Ωραία. Ως συγγραφέας, κανείς δεν αμφισβητεί ότι άφησε το αποτύπωμά του. Άλλο όμως η λογοτεχνία και άλλο η Ορθοδοξία.

Η Εκκλησία δεν λέει ότι κάποιος έχει δίκιο επειδή έγινε διάσημος. Δεν μετράει την αλήθεια με τα βραβεία, τις μεταφράσεις ή τη φήμη. Ρωτάει μόνο ένα πράγμα: Αυτά που έγραψε συμφωνούν με το Ευαγγέλιο και τους Αγίους Πατέρες ή όχι; Και εδώ αρχίζει η διαφωνία.

Ο Καζαντζάκης δεν ακολούθησε την πίστη της Εκκλησίας. Προσπάθησε να φτιάξει τη δική του. Πήρε ιδέες από τον Χριστιανισμό, τον Βουδισμό, τον Νίτσε, τη φιλοσοφία και προσπάθησε να τα ενώσει όλα. Η Ορθοδοξία όμως δεν λειτουργεί έτσι. Δεν είναι καφετέρια να παραγγέλνει ο καθένας ό,τι του αρέσει. Δεν είναι μπουφές να βάζεις λίγο Χριστό, λίγο Βούδα, λίγο Νίτσε και να λες ότι έφτιαξες μια νέα πίστη.

Η Εκκλησία λέει ότι η αλήθεια δεν αλλάζει ανάλογα με την εποχή ούτε φτιάχνεται ανακατεύοντας διαφορετικές ιδέες. Η πίστη που παρέδωσαν οι Απόστολοι και οι Άγιοι Πατέρες είναι το μέτρο για κάθε νέα διδασκαλία.

Ας δούμε μερικά απλά παραδείγματα.

Στον «Τελευταίο Πειρασμό», ο Καζαντζάκης παρουσιάζει τον Χριστό να βασανίζεται από σκέψεις και επιθυμίες που η Εκκλησία δεν αποδέχεται. Για την Ορθοδοξία, ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, χωρίς αμαρτία. Αυτό δεν είναι μια λεπτομέρεια. Είναι η βάση της πίστης.

Στην «Ασκητική», ο Θεός παρουσιάζεται σαν να αγωνίζεται και να εξελίσσεται μαζί με τον άνθρωπο. Η Εκκλησία όμως διδάσκει ότι ο Θεός είναι τέλειος, αιώνιος και αναλλοίωτος. Δεν αλλάζει, ούτε γίνεται καλύτερος με τον χρόνο.

Ο Καζαντζάκης ψάχνει την αλήθεια σε πολλές θρησκείες και φιλοσοφίες. Η Εκκλησία σέβεται όλους τους ανθρώπους, αλλά δεν λέει ότι όλες οι θρησκείες οδηγούν στον ίδιο δρόμο. Οι Άγιοι Πατέρες έλεγαν ξεκάθαρα ότι όταν μπερδεύεις την αλήθεια με την πλάνη, στο τέλος χάνεις και την αλήθεια.

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη. Ο Καζαντζάκης επηρεάστηκε βαθιά από τον Νίτσε, έναν φιλόσοφο που απέρριψε τον Χριστιανισμό και μίλησε για τον «θάνατο του Θεού». Αυτή η επιρροή φαίνεται σε αρκετά έργα του. Η Ορθοδοξία όμως δεν βλέπει τον άνθρωπο σαν έναν υπεράνθρωπο που σώζει μόνος του τον εαυτό του. Διδάσκει ότι χωρίς τη Χάρη του Θεού δεν υπάρχει σωτηρία.

Το ίδιο συμβαίνει και με την αμφιβολία. Στα έργα του Καζαντζάκη η αμφισβήτηση παρουσιάζεται πολλές φορές ως δρόμος προς τον Θεό. Οι Άγιοι Πατέρες όμως δεν μιλούν για μια ατελείωτη αναζήτηση χωρίς προορισμό. Μιλούν για μετάνοια, προσευχή, πίστη, κάθαρση της καρδιάς και ένωση με τον Θεό.

Ακόμη και ο τρόπος που βλέπει την ελευθερία είναι διαφορετικός. Για τον Καζαντζάκη ο άνθρωπος μοιάζει να χαράζει μόνος του τον δρόμο του. Για την Ορθοδοξία η πραγματική ελευθερία δεν είναι να κάνεις ό,τι θέλεις, αλλά να ελευθερωθείς από τα πάθη και να ζήσεις σύμφωνα με το θέλημα Του Θεού.

Γι’ αυτό και δεν μπορεί ο καζατζάκης να παρουσιάζεται ως “πρότυπο ορθόδοξης σκέψης”.

Μεγάλος συγγραφέας; ΣΙΓΟΥΡΑ ναι.

Σπουδαίος λογοτέχνης; Αναμφίβολα ναι.

Ορθόδοξος θεολόγος; ΣΙΓΟΥΡΑ Όχι.

Και αυτό δεν το λένε μόνο οι απλοί πιστοί. Το έχουν επισημάνει πολλοί ορθόδοξοι θεολόγοι. Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος, για παράδειγμα, εξηγεί ότι ο Παπαδιαμάντης εκφράζει αυθεντικά την ορθόδοξη παράδοση, ενώ ο Καζαντζάκης ακολουθεί μια διαφορετική πνευματική πορεία, επηρεασμένη από δυτικές φιλοσοφικές και θρησκευτικές αντιλήψεις. Η σύγκριση δεν γίνεται για να μειωθεί η λογοτεχνική αξία του Καζαντζάκη. Γίνεται για να δείξει ότι άλλο η λογοτεχνία και άλλο η πίστη.

Το θέμα λοιπόν δεν είναι αν ο Καζαντζάκης ήταν σπουδαίος συγγραφέας. Ήταν. Το θέμα είναι αν οι ιδέες του συμφωνούν με την πίστη της Εκκλησίας. Και εδώ η απάντηση της Ορθοδοξίας είναι ξεκάθαρη εδώ και είκοσι αιώνες.

Η αλήθεια δεν κρίνεται από τη δημοτικότητα, ούτε από το πόσο γνωστός έγινε κάποιος. Δεν αποφασίζεται από τα βραβεία, τις μεταφράσεις ή τους θαυμαστές του. Κρίνεται από το αν μένει πιστός στον Χριστό, στο Ευαγγέλιο και στη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων.

Αυτό είναι το πραγματικό μέτρο. Και αυτό δεν αλλάζει, όσο μεγάλος συγγραφέας κι αν είναι κάποιος.

ΣΧΕΤ: https://www.tovima.gr/…/vasilis-adraxtas-cro…

Η Χώρα αντιμετωπίζει
λογοκρισία στα κοινωνικά δίκτυα.

Πηγή: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1053776240330981&set=a.200705502304730