Νικόλαος Πλαστήρας – Ανάμεσα στον Θρύλο και την Ιστορία

Στυλιανός Καβάζης

Νικόλαος Πλαστήρας – Ανάμεσα στον Θρύλο και την
Ιστορία🇬🇷⚔️

🕯️Σαν
σήμερα 26 Ιουλίου 1953, δεν έφυγε απλώς ένας πρώην πρωθυπουργός. Έκλεισε ο
κύκλος μιας από τις πιο εμβληματικές, πιο ηρωικές, αλλά και πιο αμφιλεγόμενες
μορφές της νεότερης Ελλάδας. Ο Νικόλαος Πλαστήρας πέρασε στην ιστορία ως ο
«Μαύρος Καβαλάρης», όμως πίσω από τον θρύλο βρισκόταν ένας άνθρωπος που
πολέμησε, κυβέρνησε, δοξάστηκε, αμφισβητήθηκε και άφησε πίσω του μια ιστορική
παρακαταθήκη που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις μέχρι σήμερα.

Λίγοι στρατιωτικοί ταύτισαν τόσο έντονα το όνομά τους
με την προσωπική ανδρεία. Από τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο
Πόλεμο μέχρι τη Μικρασιατική Εκστρατεία, ο Πλαστήρας βρέθηκε πάντοτε στην πρώτη
γραμμή. Δεν διοικούσε από τα μετόπισθεν,πολεμούσε δίπλα στους άνδρες του. Γι’ αυτό
και το όνομά του έγινε θρύλος πολύ πριν αποκτήσει πολιτική εξουσία. Ο «Μαύρος
Καβαλάρης» δεν ήταν δημιούργημα της προπαγάνδας. Ήταν ένα προσωνύμιο που
γεννήθηκε μέσα στον πόλεμο.

Κανένας όμως μεγάλος άνθρωπος δεν μπορεί να κριθεί
μόνο από τις στιγμές της δόξας του.

Η Μικρασιατική Καταστροφή υπήρξε η μεγαλύτερη εθνική
τραγωδία του νεότερου Ελληνισμού και ο Πλαστήρας βρέθηκε αναπόφευκτα στο
επίκεντρο της ιστορικής συζήτησης. Ήδη από το 1924 διατυπώθηκαν σοβαρές
κατηγορίες από ανώτατους αξιωματικούς, μέλη ανακριτικών επιτροπών και
πολιτικούς της εποχής, σύμφωνα με τις οποίες κατά τις κρίσιμες ημέρες της
κατάρρευσης του μετώπου δεν εκτελέστηκε αποστολή που είχε ανατεθεί στο
Απόσπασμά του, γεγονός που –κατά τους επικριτές του– συνέβαλε στη διάλυση της
IV Μεραρχίας. Άλλοι ιστορικοί θεωρούν τις κατηγορίες αυτές άδικες ή ανεπαρκώς
τεκμηριωμένες. Έναν αιώνα αργότερα, η συζήτηση παραμένει ανοιχτή και αυτό από
μόνο του αποδεικνύει ότι η ιστορία δεν είναι δικαστική απόφαση, αλλά συνεχής
έρευνα.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, ο Πλαστήρας πρωτοστάτησε
στην Επανάσταση του 1922 μαζί με τον Στυλιανό Γονατά και τον Δημήτριο Φωκά,
ανατρέποντας την κυβέρνηση μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Για πολλούς υπήρξε
πράξη εθνικής σωτηρίας. Για άλλους αποτέλεσε πάλι ακόμη μία στρατιωτική
επέμβαση στην πολιτική ζωή της χώρας. Η ιστορία δεν οφείλει να υιοθετεί
πολιτικές προτιμήσεις αλλά να εφαρμόζει τα ίδια μέτρα και τα ίδια σταθμά σε
όλους τους πρωταγωνιστές της.

Αργότερα, ως πρωθυπουργός σε μία από τις πιο δύσκολες
περιόδους του ελληνικού κράτους, επιχείρησε να συμβάλει στην οικονομική
ανασυγκρότηση, στη σταθεροποίηση της χώρας και στην εθνική συμφιλίωση μετά την
Κατοχή και τον Εμφύλιο. Οι κυβερνήσεις του γνώρισαν επιτυχίες, αλλά και
αποφάσεις που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο ιστορικής διαφωνίας. Άλλοι
τον χαρακτηρίζουν συμφιλιωτική μορφή, άλλοι του καταλογίζουν πολιτική αφέλεια ή
λανθασμένες επιλογές. Αυτή ακριβώς είναι η μοίρα των μεγάλων προσωπικοτήτων να
κρίνονται διαρκώς από την ιστορία.

Εκεί όμως όπου ακόμη και οι αντίπαλοί του
δυσκολεύονται να διαφωνήσουν είναι ο προσωπικός του βίος.

Ο Νικόλαος Πλαστήρας δεν χρησιμοποίησε ποτέ την
εξουσία για προσωπικό πλουτισμό. Έζησε λιτά και πέθανε σχεδόν άπορος, στο σπίτι
του στο Μετς. Η προσωπική του εντιμότητα αναγνωρίζεται σχεδόν καθολικά από
φίλους και αντιπάλους. Γύρω από τις τελευταίες ημέρες της ζωής του
δημιουργήθηκαν πολλές συγκινητικές αφηγήσεις για τα ελάχιστα χρήματα που άφησε,
για το στρατιωτικό ράντζο, για το κοστούμι της κηδείας του. Ορισμένες
τεκμηριώνονται, άλλες ανήκουν περισσότερο στη σφαίρα της λαϊκής μνήμης παρά της
αποδεδειγμένης ιστορίας. Όμως η ουσία δεν αλλάζει έφυγε από τη ζωή χωρίς
πλούτη, έχοντας αφήσει ως μεγαλύτερη κληρονομιά το όνομά του.

Ακριβώς εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο παράδοξο της
προσωπικότητάς του.Στην Ελλάδα των έντονων πολιτικών παθών, ελάχιστοι
αγαπήθηκαν τόσο και αμφισβητήθηκαν τόσο όσο ο Νικόλαος Πλαστήρας.Για άλλους
υπήρξε εθνικός ήρωας.

Για άλλους υπήρξε πολιτικός με σοβαρές ιστορικές
ευθύνες.

Έχω την πεποίθηση ότι τελικά υπήρξε και τα δύο.

Γιατί οι πραγματικά μεγάλες προσωπικότητες δεν χωρούν
ούτε στις αγιογραφίες ούτε στις δαιμονοποιήσεις.Η ιστορία δεν ζητά να
λατρεύουμε τους πρωταγωνιστές της.

Ούτε να τους γκρεμίζουμε από τα βάθρα τους.

Ζητά κάτι πολύ δυσκολότερο.

Να τους κοιτάζουμε ολόκληρους.

Με τα κατορθώματά τους και με τα λάθη τους.

Με τις αρετές τους και με τις ευθύνες τους.

Με τη δόξα τους και με τις σκιές τους.

Αυτό είναι το πραγματικό χρέος απέναντι στον Νικόλαο
Πλαστήρα.Όχι να τον μετατρέψουμε σε άγιο.Ούτε να τον καταδικάσουμε ως
αποδιοπομπαίο τράγο.

Αλλά να τον θυμόμαστε όπως πραγματικά υπήρξε.

Ένας γενναίος στρατιώτης.

Ένας έντιμος άνθρωπος.

Ένας πολιτικός που δίχασε.

Ένας πρωταγωνιστής μιας θυελλώδους εποχής.

Και, πάνω απ’ όλα, μια ιστορική προσωπικότητα αρκετά
μεγάλη ώστε να αντέχει την αλήθεια ολόκληρη και όχι μόνο το πιο βολικό της
κομμάτι.

Αιωνία η μνήμη του.🕊️

✍️
Στυλ. Καβάζης

📸Ο Νικόλαος Πλαστήρας το
1923 λίγο μετά την “επανάσταση” 

Η
Χώρα αντιμετωπίζει λογοκρισία στα κοινωνικά δίκτυα.

Πηγή:
https://www.facebook.com/photo?fbid=28227677106824901&set=a.664654790220504